T.C.
Sayı: 30702 — Resmî Gazete Tarihi: 2/3/2019
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; plân, fen, sanat, sağlık, çevre şartlarına ve standartlara uygun yapı inşa edilmesine yönelik yapım faaliyet ve süreçlerinin takibini sağlamak üzere, yapı müteahhitlerinin ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterliklerine göre sınıflandırılarak yetki belgesi numarası verilmesine, kayıtlarının tutulmasına, belge numaralarının veya gruplarının iptaline ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik; yapı ruhsatına tâbi her türlü yapım işinde, yapı müteahhitliğini üstlenecek olan gerçek ve tüzel kişileri kapsar.
(2) Bu Yönetmelikte tarif edilen sınıflandırma koşulları 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki işler ile bu Kanunda istisna tutulan işleri; 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamındaki mevzuata göre yürütülen yapım işlerini ve 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa tabi olup ortaklarından en az birinin kamu kurum ve kuruluşu niteliğinde tüzel kişi olduğu ve ortaklık sermayesine en az %20 oranında iştirak ettiği kuruluşların yaptırdıkları yapım işlerini kapsamaz.
(3) 31/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun uyarınca yapılacak uygulamalara ilişkin hükümler saklıdır.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununun 28 inci maddesinin sekizinci fıkrası, 42 nci ve 44 üncü maddeleri ile 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107 nci maddesinin birinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar ve kısaltmalar
MADDE 4 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını,
b) İdare: Yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verme yetkisine sahip idareleri,
c) İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu (Belge Komisyonu): Yetki belge numarası işlemlerini yürütmek üzere Müdürlük bünyesinde oluşturulan yetki belgesi komisyonunu,
ç) İtiraz komisyonu: Yetki belge numarası işlemlerine yönelik yapılacak itirazları incelemek ve karara bağlamak üzere Bakanlık bünyesinde oluşturulan komisyonu,
d) Kanun: 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununu,
e) Müdürlük: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünü,
f) Toplu yapı: 23/6/1965 tarihli ve 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanununun 66 ncı ve 68 inci maddelerinde tanımlanan yapıyı,
g) YAMBİS: Müteahhitlik yetki belgesi kayıtlarının elektronik ortamda tutulduğu, Bakanlık bünyesinde işletilen Yapı Müteahhitliği Bilişim Sistemini,
ğ) Yapı yaklaşık maliyeti: Binalarda, Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı yaklaşık birim maliyetleri ile yapı inşaat alanının çarpımından elde edilen bedeli,
h) Yeterlik: Başvuru sahibinin bu Yönetmeliğe göre ekonomik, mali, mesleki ve teknik yönlerden yapım konusu işleri yapabilme kapasitesine sahip olma durumunu,
ı) Yetki belgesi grubu: Bu Yönetmelik uyarınca yapı müteahhitlerinin yeterlik seviyelerini belirlemek üzere, yapılan sınıflandırma sonucu tespit edilen grubu,
i) Yetki belgesi numarası: Bu Yönetmelik uyarınca yapı müteahhitlerinin kayıt altına alınmasına ve yapı müteahhitliği faaliyetlerinin takibine esas olmak üzere elektronik ortamda kaydedilen ve YAMBİS üzerinden erişilebilen numarayı,
j) Yetki belgeli usta: Mesleki Yeterlilik Kurumu Mesleki Yeterlilik Belgeleri, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalışanları,
k) Yapı sınır bedeli: Belge grubu tespitine esas olmak üzere, Bakanlıkça her yıl yayımlanan mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin hesabına esas yapı sınıflarından III. ve IV. sınıf yapı gruplarının yaklaşık birim maliyetlerinin ortalamasının 45.000 katı (diploma için 250 katı) alınmak suretiyle elde edilen bedeli,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanımlar için 28 inci maddede yapılan atıflar ve ilgili diğer mevzuatta belirtilenler geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Uygulanacak ilke ve kurallar
MADDE 5 – (1) Yapı ruhsatına tâbi bütün yapıların gerçek veya tüzel kişiliği haiz bir yapı müteahhidinin veyahut bunların oluşturacağı ortak girişimin sorumluluğu altında inşâ edilmesi; her müteahhidin yetki belgesi numarası alması esastır. Bu numaranın yapı ruhsatında, yapı kullanma izin belgesinde ve yapım işleri sözleşmelerinde kullanılması zorunludur.
(2) Tek parselde bir bodrum katı dışında, en çok iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 500 metrekareyi geçmeyen yapılarda; yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla parsel maliki kendi yapısını inşa edebilir. Bu durumdaki yapılar için ayrıca yapı müteahhidi aranmaz. Sadece o yapım işinde kullanılmak üzere, yapı sahibine geçici yetki belgesi numarası verilir. Yapı sahibinin aynı zamanda yapı müteahhitliğini üstlendiği durumlarda sözleşme şartı aranmaz.
(3) Yapı müteahhitliğine ilişkin bütün sorumlulukları üstlenmek şartıyla kendilerine ait yapıları inşa etmek üzere; konut harici yapıları inşa etmek üzere ticari işletme işleten vakıf ve derneklere, 6306 sayılı Kanun veya Belediye Kanunu m.73 kapsamındaki yapıları inşa eden kamu tüzel kişilerinin kurum ve kuruluşlarına, il özel idaresi/belediye/köy ve diğer kamu tüzel kişilerine ait ticari işletmelere, yapı kooperatiflerine, tarımsal amaçlı seralar için yapı sahibine, elektronik haberleşme istasyonu kule/direkleri için işletmeci veya müteahhidine ve yabancı diplomatik/konsüler temsilciliklerin bina inşasına mahsus olmak üzere yapı sahibine veya müteahhidine, geçici grup yetki belgesi numarası verilir.
(4) Yetki belgesi numaraları, geçici grup hariç, başvuru sahibinin ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlikleri esas alınarak yapılacak sınıflandırmaya göre uygun grup atanmak suretiyle oluşturulur.
(5) Yapı müteahhitliğinin ortak girişimce üstlenilmesi halinde, her bir ortağın Müdürlükten ayrı ayrı yetki belge numarası almış olması ve ortaklarca tüm ortaklık adına yeni bir yetki belgesi numarası alınması zorunludur.
(6) Şahıs veya sermaye şirketlerinin Türk Ticaret Kanununa göre nev’i veya unvan değiştirmeleri halinde, değişiklikten önce sahip olunan güncel yeterlik belgeleri nev’i veya unvan değiştirilmiş şirket tarafından kullanılabilir; önceki grup ve yetki belge numaraları tahsis edilir.
(7) Başvurularda yanıltıcı bilgi ve/veya belge verilmesi, yetki belge numarasının hataya sebebiyet verecek şekilde kullanımı ile ilgili olarak Müdürlüğe bilgi iletilmesi halinde, Müdürlük tarafından derhal araştırma yapılarak gereken önlemler alınır.
(8) Yetki belgesi numarası veya grubu iptal edilen yapı müteahhidi, yapı ruhsatı alınmış mevcut işleri tamamlamanın dışında, iptal süresince bu Yönetmelik kapsamında yeni yapım işi üstlenemez.
(9) Yetki belgesi numarası başkası tarafından veya başkası adına kullanılamaz veyahut devredilemez.
(10) Devralma ya da yeni şirket kurma yoluyla birleşme durumunda tasfiyesiz sona eren şirket/şirketler ya da işletmeler adına alınan yetki belgesi grubu, devralan ya da yeni kurulan şirket tarafından birleşmenin ticaret siciline tescilinden bir yıl sonra kullanılabilir.
(11) Yıkım işleri müteahhitliği için düzenlenecek yıkım ruhsatı, sözleşme, geçici müteahhitlik ve belge numarası ve grup tahsis/iptal işlemlerinde bu Yönetmelikte yapı müteahhitliği için belirtilen usul ve esaslar uygulanır. Yapım ve yıkım işleri belge grupları müteahhidin yetki belge numarasına ayrı ayrı tahsis edilir.
(12) Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğe göre yıkım ruhsatı düzenlenip yıkım planı aranmayan yıkım işlerinde müteahhit aranmaz.
Yapı müteahhitliği
MADDE 6 – (1) Yapı müteahhidi; yapıyı, tesisatı ve malzemeleriyle birlikte ilgili mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa etmek, neden olduğu mevzuata aykırılığı gidermek mecburiyetindedir. Yapı müteahhidi, ilgili fenni mesullerin denetimi olmaksızın inşaat ve tesisatlarına ilişkin yapım işlerini sürdüremez, inşaat ve tesisat işlerinde yetki belgesi olmayan usta çalıştıramaz.
(2) Yapı müteahhidi, yapım işinin ruhsata ve ruhsat eki etüt ve projelere uygun olarak gerçekleştirilebilmesi için gerekli olan inşaat ve iş organizasyonunu sağlamak, mevzuatın öngördüğü her türlü tedbiri almak, uygulamak ve uygulatmaktan sorumludur.
(3) Yapı müteahhidi, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda öngörülen iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü tedbiri almaktan sorumludur.
(4) Yapı müteahhidi, inşaat ve tesisat işlerinde şantiye şefi ve yetki belgeli usta çalıştırmak ve belgelerinin bir örneğini şantiye dosyasında bulundurmak zorundadır.
(5) Yapı müteahhidi, yapı sahibi ile yapım sözleşmesi yapmakla yükümlüdür. Yapı sahibinin aynı zamanda yapı müteahhidi olma koşullarını taşıdığı hallerde, başka bir yapı müteahhidi ile sözleşme şartı aranmaz.
Yetki belgesi numarası başvurusu yapamayacak olanlar
MADDE 7 – (1) İflas eden, işleri mahkeme tarafından yürütülen, iflası ilân edilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan, ilgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler ile başvuru tarihinden geriye doğru son üç yıl içerisinde kesinleşmiş yargı kararı ile tespit edilmek kaydıyla, yetki belgesi numarası kullandığı işlerde hile/rüşvet/nüfuz kullanma suretiyle sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştıran, sahte belge düzenleyen veya kullanan, hileli malzeme/araç/usul kullanan ya da fen ve sanat kurallarına aykırı imalat yapan gerçek veya tüzel kişilere yetki belgesi numarası tahsis edilmez; yetki belge numarası olanların belgesi iptal edilir.
(2) Başvuru sahibinin ticari işletme türüne bağlı olarak birinci fıkradaki kısıtlama hükümleri kapsamına girenlerin bulunduğu ortaklık veya şirkete de yetki belgesi numarası tahsis edilmez, yenileme işlemi yapılmaz.
Gizlilik ve sır saklama yükümlülüğü
MADDE 8 – (1) Müdürlük başvurulara ait bilgi ve belgelerin gizliliğini sağlayacak tedbirleri alır.
(2) Bakanlık ve Müdürlük personeli ile komisyon üyeleri, bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetleri dolayısıyla öğrendiği bilgi ve belgeleri yalnızca bu Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla kullanabilir; ticari amaçla veya menfaate kullanamaz. Sır saklama yükümlülüğü görevden ayrılmadan sonra da devam eder.
(3) Komisyon üyeleri, kendilerini veya üçüncü dereceye kadar kan/ikinci dereceye kadar kayın hısımlarını, evlatlıklarını ve eşlerini ilgilendiren kararlarla ilgili toplantı ve oylamaya katılamaz.
İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu
MADDE 9 – (1) Müdürlüklerde; yetki belge numarası verilmesi, belge grubunun belirlenmesi, yenilenmesi ve iptaline dair işlemleri yürütmekle görevli yeterli sayıda İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu kurulur.
(2) Müdürlük, birisi başkan olmak üzere, en az üç asıl ve tek sayıda kişiden oluşan bir veya daha fazla yetki belgesi komisyonunu, yedek üyeler dâhil görevlendirir.
(3) Belge komisyonu üyelerinin en az biri mimar veya mühendis unvanlı teknik personel, birisi de muhasebe veya malî işlerden sorumlu personel arasından seçilir.
(4) Belge komisyonu üyeleri iki yıllığına görev yapar.
(5) Belge komisyonları eksiksiz toplanır, kararlar çoğunlukla alınır; çekimser oy kullanılamaz.
(6) Belge komisyonunca alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar, komisyon başkan ve üyelerinin adları, soyadları ve görev unvanları belirtilerek imzalanır.
İtiraz komisyonu
MADDE 10 – (1) Bakanlıkta, belge komisyonları tarafından alınan nihai kararlara ilişkin itirazları değerlendirmekle görevli bir itiraz komisyonu kurulur.
(2) Başvurular üzerine, itiraz komisyonu tarafından gerekçeli olarak karar alınır; kararlar, uygun bulunmama gerekçesi ile birlikte karara karşı başvuru yolu, süresi ve merci hakkında bilgi verilerek başvuru sahibine bildirilir.
(3) Bakanlık, müteahhitlik hizmetlerinden sorumlu daire başkanının başkanlığında, idari, teknik veya hukuki uzmanlık sahibi en az üç asıl ve tek sayıda kişiden oluşan itiraz komisyonunu görevlendirir.
(4) İtiraz komisyonu eksiksiz toplanır, kararları çoğunlukla alır.
(5) Alınan kararlar ve düzenlenen tutanaklar komisyon başkan ve üyelerince imzalanır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Yetki Belgesi Numarası Başvurusu ve Değerlendirme İşlemleri
Yetki belgesi numarası için başvuru
MADDE 11 – (1) Yetki belgesi numarası almak isteyen başvuru sahiplerinin; ticaret/sanayi odası kayıt belgesi ve imza beyannamesi (gerçek kişi), tüzel kişiliğin son durumunu gösterir Ticaret Sicili Gazetesi ve imza beyannamesi (tüzel kişi), Ekonomik ve Mali Yeterlik Bildirim Formu (Ek-2), Banka Referans Mektubu (Ek-3), Mesleki ve Teknik Yeterlik Bildirim Formu (Ek-4) ile iş deneyim belgeleri ve Sicil Durumu Beyannamesi (Ek-5) belgelerini Yapı Müteahhitliği Yetki Belgesi Numarası Başvuru Formu (Ek-1) ekinde Müdürlüğe sunmaları gerekir.
(2) G ve G1 grubu yetki belgesi numarası almak isteyenlerden ekonomik ve mali yeterliklerden yalnızca banka referans mektubu istenir.
(3) H grubu yetki belgesi numarası almak isteyenlerden ekonomik, mali, mesleki ve teknik yeterlik belgeleri istenmez.
(4) Geçici grup yetki belgesi numarası almak isteyen yapı sahibi tacir olmayan gerçek kişiden yeterlik belgeleri ve meslek odasına kayıt belgesi istenmez.
(5) Geçici grup yetki belgesi numarası başvurularında 7 nci madde uygulanmaz.
(6) Başvuruların dili Türkçe olup yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercüme asılları ile birlikte sunulması zorunludur.
(7) Yapı müteahhitleri tarafından bulundukları yetki belgesi grubundan farklı bir gruba yapılan başvurular, yeni başvuru olarak değerlendirilir.
(8) Ortak girişimler tarafından yapılan başvurularda; noter onaylı ortaklık sözleşmesi, başvuru formu ve Ortak Girişim Beyannamesi (Ek-6) ile ortakların her birine ait belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur.
(9) Yetki belge numarası almak için bir Müdürlüğe başvuranlar, başvurusu sonuçlandırılıncaya kadar bir başka Müdürlükten yeniden başvuru yapamaz.
(10) Müdürlük/Belge komisyonu başvuru evrakında çelişki ve/veya yanlışlık olduğu kanaatine varırsa, ilgili kurum ve kuruluşlara başvurması suretiyle bilgilerin doğruluğunun teyit ettirilmesini isteyebilir.
(11) Bu Yönetmelik kapsamında yapılacak başvurular, gerekli altyapı oluşturulduğunda YAMBİS üzerinden elektronik ortamda alınabilir; işlemlerde kullanıcı adı/şifresi veya e-imza kullanılır, ilgili kurumların veri paylaşımına imkân vermesi durumunda bilgiler YAMBİS üzerinden sorgulanarak teyit edilir.
Ekonomik ve mali yeterlik
MADDE 12 – (1) Ekonomik ve mali yeterliğin sağlanması kapsamında bilanço, banka referans mektubu ve iş hacmini gösteren belgeler sunulur.
(2) Başvurunun yapıldığı yıldan önceki yıla ait bilançoya göre cari oranın en az 0,50, öz kaynak oranının en az 0,10, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,75’ten küçük olması gerekir; bu kriterleri sağlayamayanlar son üç yıla kadar olan yılların belgelerini ortalama üzerinden sunabilir.
(3) Banka referans mektubu ile başvuranın kullanılmamış nakdi/gayrinakdi kredisi ya da kısıtlama bulunmayan mevduatının, başvurulan yetki belgesi grubunda gereken asgari iş deneyim tutarının %5’inden az olmadığı tevsik edilir.
(4) İş hacmini gösteren belgelere göre, başvuru sahibinin toplam cirosunun veya bu Yönetmelik kapsamındaki işlerle ilgili cirosunun, başvurulan yetki belgesi grubunda gereken asgari iş deneyim tutarının E ve E1 grubu için %10’undan, daha üst gruplar için %15’inden az olmaması gerekir; bu kriteri sağlayamayanlar son altı yıla kadarki belgelerin ortalamasını sunabilir.
Mesleki ve teknik yeterlik
MADDE 13 – (1) Mesleki ve teknik yeterliğin sağlanması kapsamında iş deneyim belgeleri ve iş gücünü gösteren belgeler sunulur.
(2) İş bitirme, iş durum, iş denetleme ve iş yönetme belgeleri iş deneyimi olarak kabul edilir; gruplamaya esas iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları değerlendirmeye alınmaz, yapımla ilgili hizmet işlerinden elde edilen belgeler değerlendirmeye alınmaz. Şahıs şirketi ortaklarının ayrılmaları halinde iş bitirme belgesi hisseleri oranında şahsi iş deneyimi olarak değerlendirilir. İş deneyimini gösteren belgeler, belge grubu geçerlik süresi sonuna kadar başka bir gerçek veya tüzel kişiye kullandırılamaz; tüzel kişi tarafından sunulan belge, yarısından fazla hisseye sahip ortağa aitse bu oranın geçerlik süresince muhafazası zorunludur. 2/12/2019 tarihinden sonra vakıf/dernek ve benzeri muafiyetli işlerden elde edilen iş deneyimleri bu madde kapsamında kullanılamaz.
(3) Başvurudan bir önceki yıl içinde istihdam edilen ortalama yıllık usta iş gücü yeterliğinin sağlanması gerekir; bu kriteri sağlayamayanlar son üç yıla kadarki belgelerin ortalamasını sunabilir. Mesleki Yeterlilik Belgesi/ustalık belgesi sahipleri usta iş gücü sınıfında, mimar/mühendis/tekniker/yüksek tekniker/teknik öğretmenler teknik personel iş gücü sınıfında değerlendirilir; SGK’ya göre yapılan işçilik bildirimleri esas alınır.
Yetki belgesi grupları ve kullanımı
MADDE 14 – (1) Yetki belgesi grupları, mesleki/teknik ve ekonomik/mali yeterlikler esas alınarak A, B, B1, C, C1, D, D1, E, E1, F, F1, G, G1, H ve geçici olmak üzere gruplandırılır. Sırasıyla iş deneyim tutarının yapı sınır bedeline oranı ile yıllık usta/teknik personel iş gücü asgarileri şöyledir: A grubu — yapı sınır bedelinin iki katını geçen iş deneyimi, en az 50 usta ve 8 teknik personel; B grubu — 7/5 katı, en az 24 usta ve 6 teknik personel; B1 grubu — 6/5 katı, en az 18 usta ve 4 teknik personel; C grubu — yapı sınır bedelini geçen, en az 12 usta ve 3 teknik personel; C1 grubu — 5/6’sı, en az 10 usta ve 3 teknik personel; D grubu — 2/3’ü, en az 9 usta ve 2 teknik personel; D1 grubu — 1/2’si, en az 8 usta ve 2 teknik personel; E grubu — 1/3’ü, en az 6 usta ve 2 teknik personel; E1 grubu — 1/5’i, en az 5 usta ve 2 teknik personel; F grubu — 1/10’u, en az 3 usta ve 1 teknik personel; F1 grubu — 17/200’ü, en az 3 usta ve 1 teknik personel; G grubu — 7/100’ü, en az 1 usta ve 1 teknik personel; G1 grubu — 1/20’si, en az 1 usta ve 1 teknik personel; H grubu — ilk başvuruda iş deneyimi ve iş gücü koşulu aranmaz, yenilemede en az 1 usta ve 1 teknik personel aranır; Geçici Grup — hiçbir yeterlik koşulu aranmaz.
(2) Ortaklıklarda belge grubunun tespitinde yüksek hisseye sahip ortak pilot ortak kabul edilir; ortaklık adına atanacak grubun asgari iş deneyim tutarının en az %60’ının pilot ortak, en az %10’unun diğer ortakların her biri tarafından sağlanması zorunludur.
(3) Yetki belgesi grubu sahibi müteahhitler, yapı yaklaşık maliyeti kendi belge grubunun gerektirdiği asgari iş deneyim tutarını (E grubu için 1,15 katını; G/G1 için 1,5 katını; F için 2 katını; F1 için 1,75 katını; E1 için 4/3 katını; H için G1’in 5/6’sını) geçmeyen yapım işlerini üstlenebilir; bu değerlerin altında kalmak amacıyla tek iş kısımlara bölünemez. A grubu için kısıtlama uygulanmaz.
(4) Hesaplamada tek bir sözleşmeye ve/veya yapı ruhsatına dayalı işler dikkate alınır; aynı parselde yer alan veya toplu yapı niteliğindeki yapılar tek iş olarak dikkate alınır.
(5) İş miktarlarının kontrolünde yapı maliyeti, sözleşme tarihindeki rayiçlere göre hesaplanır.
(6) Birim maliyet sınıflarında yer almayan yapılar ile onarım/güçlendirme gibi işlerin maliyeti metraja dayalı olarak belirlenir.
Yıkım işleri müteahhitliği
MADDE 14/A – (1) Yıkım işleri yetki belgesi grupları, mesleki ve teknik yeterlikler esas alınarak Y1, Y2 ve Y3 olarak sınıflandırılır; ekonomik ve mali yeterlik aranmaz, ancak yeterliğe esas ekipman bulundurulması ve personel istihdamı zorunludur. Y1 grubu için iş deneyimi, en az birisi 26,50 m’yi geçen bir yapının yıkımı olmak üzere 120.000 m² yapı inşaat alanını geçmelidir (asgari ekipman: 260 HP paletli ekskavatör, 2×120 HP ekskavatör, 40 HP mini ekskavatör, 90 HP yükleyici, 5 ton su sandıklı arazöz, taşınabilir toz bastırma sistemi; 1 inşaat mühendisi). Y2 grubu için iş deneyimi, en az birisi 13,50 m’yi geçen bir yapının yıkımı olmak üzere 35.000 m² yapı inşaat alanını geçmelidir (benzer, daha küçük ekipman seti; 1 inşaat mühendisi). Y3 grubu için asgari 120 HP ekskavatör ve toz bastırma sistemi yeterlidir.
(2) Yıkım müteahhitliği yetki belgesi numarası verilmesi sürecinde teminat alınır (Y1 için yapı sınır bedeli hesabına esas birim maliyetin ilgili iş deneyim miktarıyla çarpımının onbinde yirmibeşi; Y2 için bunun 1/3’ü; Y3 için 1/5’i).
(3) Başvuru için Başvuru Formu (EK-1A), Sicil Durumu Beyannamesi (EK-5), Bildirim Yükümlülüğü Taahhütnamesi (EK-7), oda kayıt belgesi, iş deneyim belgeleri, makine/teçhizat yeterliğine dair belgeler ve Mesleki ve Teknik Yeterlik Bildirim Formu (EK-4A/4B) sunulur.
(4) Y3 grubundakiler bina yüksekliği 16,50 m’yi geçmeyen, Y2 grubundakiler 51,50 m’yi geçmeyen, Y1 grubundakiler ise patlayıcı kullanılarak veya kullanılmadan her türlü binanın yıkım işlerini üstlenebilir; Y2 ve Y3 grubu müteahhitler patlayıcı kullanarak yıkım yapamaz.
(5) Yıkım işlerine dair iş deneyimi EKAP kaydı, ilgili idareden alınacak resmi yazı veya müteahhit/yapı sahibiyle yapılan sözleşme ve fatura örnekleriyle tevsik edilebilir.
(6) Yıkım işleri için ortaklık veya geçici grup yetki belge numarası verilmez.
Yeterlik değerlendirmesi
MADDE 15 – (1) Başvurular, belge komisyonu tarafından Yapı Müteahhitlikleri İl Yetki Belgesi Komisyonu Başvuru Dosyası İnceleme Formuna (Ek-8) göre incelenir ve gerekçeli olarak Karar Tutanağına (Ek-9) göre karara bağlanır. Kararın İl Müdürünce onaylanması ve belge grubunun YAMBİS’te yayınlanmasıyla tebligat yapılmış sayılır.
(2) Sunuluş şekline uygun olmayan, geçerlik süresi dolan ve mevzuata uygun düzenlenmeyen belgeler değerlendirmeye alınmaz.
(3) Başvurular Müdürlükçe azami on beş gün içinde sonuçlandırılır.
Yetki belgesi grubunun tespiti
MADDE 16 – (1) Yetki belgesi grubunun tespitinde, ibraz edilen belgelerdeki tutarlar başvuru tarihine göre güncellenerek değerlendirilir.
(2) İş deneyim tutarı, son on beş yıl içindeki en fazla miktarlı tek iş deneyim belgesinin iki katı alınarak veya son beş yıl içinde bitirilen işlerin toplamı (en büyük işin üç katından fazlası dikkate alınmadan) alınarak belirlenir.
(3) Toplu yapı niteliğindeki yapıların iş deneyim belgeleri, yetki belge grubunun üstlenebileceği azami iş tutarının üç katına kadar toplanmak suretiyle tek iş deneyimi olarak değerlendirilir.
(4) Aynı işin sözleşmesinin iş artışı sınırı içinde ikmal edilmemesi halinde, devamı olarak yaptırılan işler iş deneyiminde dikkate alınır.
(5) Sözleşme şartı aranmayan işlerden alınan yapı kullanma izin belgeleri, kat/arsa karşılığı inşaat işlerine ilişkin usule göre değerlendirilir.
(6) Bedel içeren sözleşme şartı aranan işlerde, iş deneyim belgelerinde belirtilen tutar esas alınır.
(7) İş deneyim belgelerinin Elektronik Kamu Alımları Platformunda (EKAP) kaydının olması zorunludur.
(8) Yapı maliyetinin %60’ı alınmış yapım işlerine ait iş deneyimleri %25 fazlasıyla hesaba katılır.
(9) Belirli birim maliyet sınıflarındaki yapım işleri herhangi bir yetki belge grubuyla, yeterlik aranmaksızın üstlenilebilir; ancak hesaba katılacak iş deneyim miktarı, yapı ruhsatı tarihinde belge sahibinin grubunun üstlenebileceği azami iş miktarını geçemez.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Yetki Belgesi Numarasının Verilmesi ve Bildirim Yükümlülüğü
Yetki belgesi numarasının verilmesi
MADDE 17 – (1) Müdürlük tarafından başvuru sahibi için tek bir işlem dosyası düzenlenir; bu dosyadaki bilgi ve belgeler talep edilmedikçe Bakanlığa gönderilmez.
(2) Başvuru dosyası komisyonca şartlara uygunluk yönünden kontrol edilir; eksiklik/çelişki/hata tespitinde beş iş günü içinde başvuru sahibine bildirilir, giderilmezse başvuru reddedilir.
(3) Belge numarası işlem süresi başvurunun teslim tarihinde, eksiklik varsa giderildiği tarihte başlar.
(4) Gerekli altyapı oluşturulması halinde elektronik ortamda başvuru yapılabilir.
(5) Yetki belgesi grup işlemleri kayıtların tutulduğu Müdürlükçe, iptal ve iptalin kaldırılması işlemleri ilgili İdarenin bulunduğu Müdürlükçe yerine getirilir.
(6) Merkez taşınması halinde sicil dosyası yeni merkezin Müdürlüğüne en geç on iş günü içinde gönderilir.
Bildirim yükümlülüğü
MADDE 18 – (1) Başvuru sahibi, sunduğu bilgi ve belgelerin doğru/güncel olduğunu ve yetki belgesi geçerlik süresince 7 nci maddede sayılan durumlardan birinin vuku bulması halinde durumun derhal Müdürlüğe bildirileceğini Bildirim Yükümlülüğü Taahhütnamesi (Ek-7) ile taahhüt eder.
(2) Bu maddedeki zorunluluklara uyulmamasından doğan sorumluluk başvuru sahibine aittir.
(3) Bildirim yükümlülüğü, iş deneyim belgeleri hariç, geçerlik süresi dolan yeterlik belgeleri için uygulanmaz.
Yetki belge gruplarının geçerlik süresi ve yenileme işlemi
MADDE 19 – (1) Belge grubunun geçerlik süresi üç yıldan az olmamak ve beş yılı geçmemek üzere iş deneyim belgelerinin geçerlik süresi kadardır.
(2) Yenileme sırasında güncelliğini yitiren tüm belgeler istenir; iş deneyim belgesi geçerlik süresi dolanlar, yenileme tarihini beklemeksizin güncelleme yaptırabilir.
(3) Ortak girişimlerin belge grubunun geçerlik süresi, ortakların yetki belge numarası iptal edilmedikçe ve belge grubu değişmedikçe devam eder.
(4) Geçerlik süresi dolduğu halde yenilenmeyenler ile yeterliği kaybedenlerin belge grubu iptal edilerek H grubuna düşürülür.
(5) Yetki belgesi numarası iptal edilenlerin iptal süresince grup yenilemesi veya yeni grup belirlenmesi işlemleri yapılmaz.
Yetki belgesi numarasının iptali
MADDE 20 – (1) Yetki belgesi numarası; yapım işinin ruhsata/projelere veya yıkım işinin yıkım planına aykırı gerçekleştirilmesi ve verilen süre içinde giderilmemesi halinde beş yıl, aykırı imalâtın can ve mal güvenliğini tehdit etmesi halinde on yıl, ruhsat düzenleniş tarihinden yapı kullanma izni tarihine kadar üç defa idari para cezası verilmesi halinde bir yıl, sigorta primi/vergi borcu veya diğer yasal sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde en az bir yıl süreyle, ilgili idarenin teklifi ve İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu kararı üzerine iptal edilir.
(2) Belge numarası başvurusunda yanıltıcı bilgi/sahte belge verilmesi, başvuru şartlarının sonradan bulunmadığının anlaşılması, izin verilenden fazla iş üstlenilmesi veya sahibinin talebi hallerinde de İl Müteahhitlik Yetki Belge Komisyonu kararı üzerine iptal edilir.
(3) İkinci fıkranın (a) ve (c) bentleri ile kusur sonucu (b) bendine göre iptal edilenler olumsuz sicil almış sayılır ve iptalden sonra bir yıl süreyle yeniden başvuru yapamaz.
İptale dair talep formunun düzenlenmesi
MADDE 21 – (1) İdareler, iptali gerektiren fiillerin tespitinden itibaren beş iş günü içinde Müteahhitlik Yetki Belge Numarası İptaline Dair Talep Formunu (Ek-11) Müdürlüğe göndermekle yükümlüdür.
(2) Talep formunun düzenlenebilmesi için sigorta prim/vergi borcunun resmi yazıyla teyidi, sorumluluğun yerine getirilmediğini gösteren açık bir rapor, ve müteahhide iptal kararının gerekçesi/başvuru yolu/süresi hakkında mevzuata uygun tebligat yapılmış olması gerekir.
(3) Talep formuna, iptalin niteliğine göre yapı tatil tutanağı, muhtara bırakıldığına dair belge, Kanunun 32 nci maddesi kararının onaylı sureti, idari para cezası bildirim belgeleri, müteahhidin itirazları, tespit tutanağı ve ilgili resmi yazılar eklenir.
(4) Yapının tamamlandığının tutanakla belgelenmesi ve müteahhidi olmayan bağımsız bölüm sahibinin talebi üzerine kısmi yapı kullanma izin belgesi düzenlenmesi halinde de iptale dair talep formu düzenlenir.
İptal işlemleri
MADDE 22 – (1) İdarece bildirilen iptal ve iptalin kaldırılması teklifleri belge komisyonunca on beş iş günü içinde İptal Formuna (EK-10) göre karara bağlanır; nihai kararlar İl Müdürünce onaylandıktan sonra YAMBİS üzerinden sicil kaydı yapılır ve müteahhide bildirilir.
(2) Yapı müteahhitlerinin imar mevzuatına aykırı fiillerinden dolayı verilen kesinleşmiş mahkeme kararları, belge komisyonu kararı alınmaksızın Müdürlükçe re’sen işleme konulur; yetki belgesi numarası mahkeme kararında hükmedilen süre kadar iptal edilir.
İptal sonrası işlemler
MADDE 23 – (1) İptal edilen yapı müteahhidinin şahıs şirketi ortaklarının tamamına veya sermaye şirketinde sermayenin yarısından fazlasına sahip ortaklarına ve yönetim kurulu üyelerine, iptal süresince yeni yetki belge numarası verilmez; ortak girişim ise tüm ortaklara aynı kısıtlama uygulanır.
(2) İdari para cezası nedeniyle yapılan iptalde ayrıca şirket müdürlerine de iptal süresince yeni yetki belge numarası verilmez.
(3) Bu madde kapsamında kalanların varsa mevcut yetki belge numaraları da aynı süre için iptal edilir.
(4) Yıkım işi sebebiyle iptal edilenlerin teminatı, kararların kesinleşmesi üzerine Müdürlükçe irat kaydolunur, diğer hallerde iade edilir.
İptalin kaldırılması
MADDE 24 – (1) Yetki belgesi numarası iptal edilen yapı müteahhidine sorumluluklarını yerine getirinceye kadar yetki belgesi numarası kullandırılmaz.
(2) İptalin kaldırılması işlemleri 22 nci maddenin birinci fıkrasına göre yürütülür.
İtirazların incelenmesi
MADDE 25 – (1) 20 nci madde kapsamında alınan kararlar hariç, yetki belge grubu belirlenmesi süreçlerindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla, Komisyon Kararının bildirimini izleyen beş iş günü içinde önce Müdürlüğe şikâyet başvurusu yapılabilir; sonucun uygun bulunmaması halinde on beş iş günü içinde doğrudan Bakanlık İtiraz Komisyonuna itirazen şikâyette bulunulabilir.
(2) İtiraz komisyonunca eksiksiz başvurularda yedi iş günü içinde gerekçeli karar alınır ve üst kademe yöneticisinin onayına sunulur; nihai karar üç iş günü içinde başvuru sahibine bildirilir.
(3) Kararların bir örneği belge komisyonuna da bildirilir; belge komisyonu karar doğrultusunda işlem tesis eder.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
İlgili idarenin görevleri
MADDE 26 – (1) İdarelerce ruhsat düzenleme aşamasında, yapı müteahhitliğini üstleneceklerin belge grubunun uygunluğu ve yetki belgesi numarası elektronik ortamda kontrol edilir; numaranın bulunmaması, iptal edilmiş olması veya grubun uygun olmaması halinde yapı ruhsatı düzenlenmez.
(2) İdareler, yetki belge numarasının iptalini gerektiren durumları usulüne uygun şekilde Müdürlüğe bildirmek zorundadır.
(3) İdareler, yapı müteahhitlerinin imar mevzuatına aykırı fiillerinden dolayı verilen cezaları ve kesinleşmiş mahkeme kararlarını altı gün içinde ilgili meslek odasına ve Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür.
(4) İmar mevzuatına aykırı fiillerden dolayı verilen yetki belgesi numarası iptal kararlarına konu edilen yapılarda görevli şantiye şefinin durumu, İdaresince üyesi bulunduğu meslek odasına bildirilir.
Bildirim ve tebligat esasları
MADDE 27 – (1) Bakanlık/Müdürlük tarafından yapılan tebligatlar beyan edilen adrese veya elektronik posta adresine yapılır; müteahhidin tebligata elverişli bir elektronik posta adresi temin etmesi zorunludur.
(2) Yetki belgesi işlemlerine ilişkin ilan ve duyurular ayrıca YAMBİS üzerinden yapılır; belirli istisnalar dışında YAMBİS’te kayıt altına alınıp erişime açılmasından beş iş günü sonunda tebligat yapılmış sayılır.
(3) YAMBİS’te tutulan tüm kayıtların, değişikliklerin ve iptal işlemlerinin doğrulayıcı belgelere dayanması esastır.
(4) Müteahhitlerin yetki belgesi numarası ve grubu ile ticari unvanları, haklarında uygulanan iptal işlemleri aleni olup YAMBİS üzerinden erişime açık olacak şekilde yayımlanır.
Atıflar
MADDE 28 – (1) Bu Yönetmelikte tanım getirilmeyen “iş deneyim belgesi”, “bilanço”, “teminat”, “yapım”, “yıkım”, “ciro”, “banka referans mektubu”, “yapım işlerinde benzer iş grupları” ve “ortak girişim” gibi hususlarda 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta belirtilen, bu Yönetmeliğe aykırı olmayan usul ve esaslara uyulur.
Yürürlükten kaldırılan mevzuat
MADDE 29 – (1) 16/12/2010 tarihli ve 27787 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Müteahhitlerinin Kayıtları ile Şantiye Şefleri ve Yetki Belgeli Ustalar Hakkında Yönetmelik ve 27/12/2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yapı Müteahhitlerinin Yetki Belgesi Numaralarının İptal Edilmesi ile Şantiye Şefleri Hakkında Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslara Dair Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Geçici grup hariç, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce yetki belgesi numarası almış olanlar, yeterlik belgesi ibraz edilmediği takdirde H grubu olarak kabul edilir.
(2) 31/12/2024 tarihine kadar mesleki ve teknik deneyime ilişkin iş gücü yeterliği aranmaz, ancak son üç yıla kadar olan değerler beyan edilir.
(3) 14 üncü maddenin üçüncü fıkrasının yürürlüğe girmesinden önce noter onaylı inşaat yapım sözleşmesi düzenlenmiş olup yapı ruhsatı düzenlenmemiş yapılarda 31/12/2024 tarihine kadar, yapı ruhsatı alınmış olup ruhsat süresi içinde yapılan tadilat ruhsatı başvurularında müteahhit yeterliği aranmaz.
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu maddenin yayımı tarihinden önce sonuçlandırılmamış belge grubu tayini başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan hükümlere göre sonuçlandırılır.
(2) 31/12/2021 tarihine kadar, EKAP kaydı mümkün olamayan işler, 16 ncı maddenin beşinci fıkrasındaki usule göre değerlendirmeye alınabilir.
GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Özel sektöre gerçekleştirilen ve yapı kullanma izni alınmış işlerde, yapı yaklaşık maliyetinin en az %80’ini kusursuz şekilde gerçekleştiren gerçek ve tüzel kişiler adına, noter onaylı sözleşme ve fatura örnekleriyle doğrulanmak kaydıyla iş deneyimi olarak değerlendirmeye alınır (31/12/2021 tarihine kadar, bu tarihten sonra ruhsat alınan işler hariç).
GEÇİCİ MADDE 4 – (1) 14/A maddesine göre Y3 grubu için yapılan başvurularda, pulverize su ile toz bastırma sistemine ilişkin bildirimler 31/12/2023 tarihine kadar yapılabilir.
Yürürlük
MADDE 30 – (1) Bu Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin üçüncü fıkrası yayımı tarihinden dokuz ay sonra, diğer hükümleri yayımı tarihinden üç ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 31 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çevre ve Şehircilik Bakanı yürütür.
Yönetmeliğin yayımlandığı Resmî Gazete: 2/3/2019 tarih ve 30702 sayı.
Değişiklik yapan yönetmeliklerin yayımlandığı Resmî Gazeteler: 21/9/2019-30895; 3/10/2020-31263; 5/8/2021-31559; 13/11/2021-31658; 3/2/2022-31739; 29/12/2022-32058; 14/11/2023-32369; 18/1/2024-32433.