Bu kararda Danıştay, bir yapı denetim kuruluşuna yeni iş almaktan men cezası verilmesine sebep olan sorumlu denetim elemanı hakkındaki inceleme sürecinde, yazılı savunma alınması zorunluluğunun, şirketin tek ortağı/müdürü/yetkilisi olan kişi bakımından ayrıca kendisine tebliğ edilmemiş olsa bile yerine getirilmiş sayılıp sayılamayacağını incelemiştir. İlk derece mahkemesi, sorumlu şahıslardan ayrı ayrı savunma alınmadığı gerekçesiyle işlemi iptal etmiş, bölge idare mahkemesi de bu kararı onamıştı. Danıştay, davacının ilgili şirketin tek ortağı, müdürü ve yetkilisi olması nedeniyle şirkete yapılan tebligatın kendisine de yapılmış sayılması gerektiğine, ayrıca şirket hakkındaki bağlantılı ‘yeni iş almaktan men’ cezası kararının ayrı bir Danıştay kararıyla zaten onanmış olduğuna dikkat çekerek, işin esasına girilmesi gerektiği gerekçesiyle iptal kararını bozmuştur.
—
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No: 2021/8465
Karar No: 2022/4042
Karar Tarihi: 31.03.2022
TEMYİZ EDEN (DAVALI): […] Bakanlığı
VEKİLİ: Av. […]
KARŞI TARAF (DAVACI): […]
VEKİLİ: Av. […]
İSTEMİN KONUSU: […] Bölge İdare Mahkemesi […] İdari Dava Dairesinin […] tarih ve E:[…], K:[…] sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, […] pafta, […] ada, […] sayılı parsel üzerindeki […] YİBF nolu yapının denetim sorumluluğunu 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun’un 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle CFA Yapı Denetim Ltd. Şti.’ye aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca bir yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verildiğinden bahisle kuruluş ortağı (inşaat mühendisi, uygulama denetçisi) olan davacının, yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmaması için Bakanlıkça kaydının tutulmasına ilişkin 18/12/2018 tarihli ve 30629 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan […] tarihli ve […] sayılı Bakanlık Oluru’nun iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: […] İdare Mahkemesince verilen […] tarih ve E:[…], K:[…] sayılı kararda; İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, […] pafta, […] ada, […] sayılı parsel üzerindeki […] YİBF nolu yapıda tespit edilen aykırılıklara ilişkin olarak; yapı denetim şirketinden, sorumluluğuna gidilen şirket ortak ve yetkilileri ile sorumlu mimar ve mühendislerden ayrı ayrı savunma alınması gerekirken, uygulama denetçisi olarak görev yapan ve aynı zamanda kuruluş ortağı olan davacının denetim faaliyetinin yerine getirilmediğinden bahisle, Yapı Denetim Kuruluşları İle Laboratuvarların Faaliyetlerinin Denetlenmesi, İdari Müeyyide Uygulanması ve İdari Para Cezalarının Tahsil Edilmesinin Usul ve Esaslarına Dair Tebliğin 4. maddesinin 6. fıkrası uyarınca yazılı bir savunma alınmadan hazırlanan inceleme raporuna istinaden tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Temyize konu kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ […]’ÜN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 29/10/2021 günlü, 31643 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 85 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 1. maddesi uyarınca, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Altıncı Kısmının Dördüncü Bölümünün başlığı “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği” şeklinde değiştirildiğinden, husumetin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yöneltilmesine karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY: İstanbul İli, Beşiktaş İlçesi, […] pafta, […] ada, […] sayılı parsel üzerindeki […] YİBF nolu yapıya […] tarih ve […] sayılı yapı ruhsatının düzenlendiği, yapılan kontrolde ruhsat ve eki projesine aykırılıklar olduğu tespit edilerek 15/10/2018 tarihli Teknik İnceleme raporu düzenlenmesi üzerine, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun’un 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle CFA Yapı Denetim Ltd. Şti.’ye aynı Kanun’un 8. maddesi uyarınca bir yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine, şirketin kuruluş ortağı (inşaat mühendisi, uygulama denetçisi) olan davacının, yeni iş almaktan men cezası süresi içerisinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev almaması ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olmaması için Bakanlıkça kaydının tutulmasına ilişkin dava konusu […] tarihli ve […] sayılı işlemin tesis edilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT: Türk Ticaret Kanunun 573. maddesinde “Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur.” düzenlemesi yer almaktadır.
4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’un 2. maddesinin (a) fıkrasında; “Proje müelliflerince hazırlanan, yapının inşa edileceği arsa veya arazinin zemin ve temel raporları ile uygulama projelerini ilgili mevzuata göre incelemek, proje müelliflerince hazırlanarak doğrudan kendilerine teslim edilen uygulama projesi ve hesaplarını kontrol ederek, ilgili idareler dışında başka bir kurum veya kuruluşun vize veya onayına tabi tutulmadan, ilgili idareye uygunluk görüşünü bildirmek.” (c) fıkrasında; “Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek” ve (g) fıkrasında; “Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek.”, yapı denetim kuruluşlarının görevleri arasında sayılmıştır.
Yapı Denetimi Kuruluşlarının Faaliyetlerinin Denetlenmesi, Denetim Faaliyetlerinin Durdurulması ve İzin Belgelerinin İptal Edilmesinin Usul ve Esaslarına Dair Tebliğin “İnceleme raporları” başlıklı 4. maddesinin 3. fıkrasında ise; denetim görevinin 4708 sayılı Kanunda ve Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinde öngörülen esaslara uygun olarak yerine getirilmemesi ile alakalı olarak, yapı denetimi kuruluşunu temsile yetkili olanların ve yapıdaki aykırılıklarda sorumluluğu bulunan mimar ve mühendislerin yazılı olarak savunmasının alınacağı ve savunma belgelerinin de inceleme raporunun ekine konulacağı yönünde düzenleme getirilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yeni iş almaktan men cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortaklarının, ceza süresi içinde; faaliyete son verme cezası alan yapı denetim kuruluşunun ortaklarının ise üç yıl süre içinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari veya teknik bir görev alamayacağı ve başka bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunun ortağı da olamayacağı düzenlenmiştir.
20/02/2020 tarihinde yapılan değişiklikle yapı denetim şirketine uygulanacak yaptırımlar için bazı fiilere ilişkin idari para cezalarının miktarları ve oranlarının artırıldığı, taşıyıcı sistemin etkilenmesi şartının statik projeye aykırılık olarak değiştirildiği ve bir yıl içinde üç defa idari para cezası alınması halinde bir yıl yeni iş almaktan men cezasının öngörüldüğü hükmün kaldırıldığı anlaşılmıştır. Bununla beraber Kanun’un 2. maddesinin 4. fıkrasının (a), (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi veya Kanun’un 3. maddesinin 5. fıkrasının birinci cümlesine aykırı hareket edilmesi hallerinde bir (1) yıl yeni iş almaktan men cezası verileceği düzenlemesi devam ettirilmiştir.
Ortaklar için de 2015 yılındaki düzenleme korunmuş ancak, ortakların men cezası süresi içinde ve şirketin faaliyetine son verilmesi halinde üç yıl süre içinde herhangi bir yapı denetim veya laboratuvar kuruluşunda idari bir görev alamayacağına ilişkin düzenleme kaldırılmıştır.
2015 ve 2020 değişikliklerinin her ikisinde de ortaklara yaptırım uygulanabilmesi yapı denetim kuruluşunun yeni iş almaktan men cezası alma veya faaliyetine son verilmesi cezası alma koşuluna bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden; […] tarihli ve 8892 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde, davacı […] Güven’in CFA Yapı Denetim Ltd. Şti’nin hisselerini devraldığı, şirkete müdür olarak atandığı ve şirketi her hususta münferit imzası ile temsile yetkili kılındığının belirtildiği, dava konusu işlem ile dayanak işlemlerin tesis edildiği tarihlerde davacının şirketin tek ortağı, müdürü ve yetkilisi olduğu, […] Müdürlüğünün […] tarih ve […] sayılı yazısı ile dava konusu yapıda tespit edilen aykırılıklara ilişkin sorumlulardan savunma istenildiği, yazının […] Yapı Denetim Ltd. Şti’ne […] tarihinde tebliğ edildiği, ancak savunma verilmediği, her ne kadar dağıtımlı olan yazı davacıya şirket ortağı olarak ayrıca tebliğ edilmemiş olsa da şirketin tek ortağı, müdürü ve yetkilisi olduğundan davacıya da tebliğ edilmiş sayılacağı sonucuna varılmaktadır.
Uyuşmazlıkta, dava konusu yapının denetim sorumluluğunu üstlenen […] Yapı Denetim Ltd. Şti.’ne 1 (bir) yıl yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin […] tarihli ve […] sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki […] İdare Mahkemesinin […] tarih ve E:[…], K:[…] sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair […] Bölge İdare Mahkemesi […] İdari Dava Dairesince verilen […] tarih ve E:[…], K:[…] sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesince temyizen incelenerek 23/02/2022 tarihli, E:2021/7087, K:2022/4041 sayılı kararıyla onandığı görülmüştür.
Bu durumda, şirket için verilen bir yıl yeni iş almaktan men cezası yaptırımı hakkında verilen karar da dikkate alınmak suretiyle işin esası hakkında karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptali yolundaki mahkeme kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;
1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu […] Bölge İdare Mahkemesi […] İdari Dava Dairesinin […] tarih ve E:[…], K:[…] sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 31/03/2022 tarihinde, kesin olarak, oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY (X):
[…] Bölge İdare Mahkemesi […] İdari Dava Dairesince verilen […] tarih ve E:[…], K:[…] sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, anılan kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.