DENETÇİ VE YARDIMCI KONTROL ELEMANININ GÖREV VE SORUMLULUKLARI
Denetçi Mimar ve Mühendis: Bakanlıkça denetçi belgesi verilmiş, ilgili meslek odasına üyeliği devam eden ve yapı denetim kuruluşu adına denetim faaliyetini yürüten teknik personeldir.
Yardımcı Kontrol Elemanı: Denetçi mimar ve mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapan; mimar, mühendis veya Bakanlıkça belirlenen sınırlara kadar teknik öğretmen, tekniker ve teknisyen unvanına sahip personeldir.
Proje Denetimi Aşaması
Proje Kontrolü: Proje ve uygulama denetçileri, proje müelliflerince hazırlanan uygulama projelerinin mevzuata, standartlara ve detay hesaplarının doğruluğuna uygunluğunu kontrol eder.
Hataların Giderilmesi: Projelerde tespit edilen eksiklik ve hataların giderilmesini sağlarlar.
Onay ve İmza: Eksikliği bulunmayan projeler, ilgili denetçi mimar ve mühendisler tarafından imzalanır ve kuruluşça tasdik edilir.
Yapım (Şantiye) Denetimi Aşaması
İşyeri Teslimi: Yapı ruhsatı alındıktan sonra ilgili denetçiler, yapı sahibi ve müteahhit (veya şantiye şefi) ile birlikte işyeri teslim tutanağını tanzim ederler.
Sürekli Gözetim: İhtisas alanlarına göre denetçiler ve yardımcı kontrol elemanları, yapının her aşamasında (temel, taşıyıcı sistem, tesisat vb.) gerekli denetim ve gözetimleri yaparlar.
Beton Döküm Kontrolü: Beton dökümü, uygulama denetçisi inşaat mühendisi veya ilgili yardımcı kontrol elemanı nezaretinde gerçekleştirilir
Beton dökümünden önce kalıp ve demir teçhizatı kontrol edilerek ilgili tutanak (Form-6) tanzim edilmeden beton dökümüne izin verilmez.
Tutanakların Düzenlenmesi: Yapının çatı örtüsü, dolgu duvarları, ısı-su yalıtımı ve tesisatları gibi her aşamasına ait kontrol tutanakları ilgili personel tarafından yerinde denetim yapılarak düzenlenir.
Çalışma Hiyerarşisi
Sevk ve İdare: Denetçi mimar ve mühendisler, sevk ve idareleri altındaki yardımcı kontrol elemanlarını uygun şekilde görevlendirmekle yükümlüdür.
Aylık Raporlar: Yardımcı kontrol elemanları, sorumlulukları altındaki işlerle ilgili düzenli olarak aylık raporlar hazırlayarak yapı denetim kuruluşuna sunarlar.
Bilgilendirme: Yapı denetim kuruluşu, denetçilerin sorumlulukları altındaki işlerden bilgi sahibi olmalarını sağlar ve aylık bilgilendirme çizelgelerini personele tebliğ eder.
Teknik Sınırlamalar ve Yasaklar
Denetim Yetki Sınırları: Personelin unvanına göre denetleyebileceği toplam inşaat alanı sınırlandırılmıştır. Örneğin, proje ve uygulama denetçisi mimar/inşaat mühendisi için sınır 360.000 m² iken, uygulama denetçisi inşaat mühendisi için 120.000 m²’dir.
Yaş Sınırı: 75 yaşını dolduran denetçiler ve yardımcı kontrol elemanları, şantiye mahallinde fiilen denetim görevi yürütemezler.
Ticari Faaliyet Yasağı: Denetçi mimar ve mühendislerin, denetim faaliyeti süresince başkaca mesleki ve inşaat işleri ile ilgili ticari faaliyette bulunmaları yasaktır.
İkamet Zorunluluğu: Personel, istisnalar hariç, sadece yerleşim adresinin bulunduğu il sınırları içinde görev yapabilir.
Hukuki ve Cezai Sorumluluk
Müteselsil Sorumluluk: Yardımcı kontrol elemanları, sorumluluğu altındaki işlerden dolayı denetçi mimar ve mühendislerle birlikte müteselsilen sorumludur.
Yapı Hasarı Sorumluluğu: Ortaya çıkan yapı hasarlarından dolayı denetçiler; kusurları oranında, yapı kullanma izni tarihinden itibaren taşıyıcı sistem için 15 yıl, diğer kısımlar için 2 yıl sorumludurlar.
Ceza Hükümleri: Görevini kötüye kullanan veya denetimi yapmadığı halde yapmış gibi belge düzenleyen personel hakkında hapis cezası veya idari para cezası uygulanabilir.