Enerji Verimliliği Kanunu
Kanun Numarası : 5627
Kabul Tarihi : 18/4/2007
Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 2/5/2007 Sayı : 26510
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 46
BİRİNCİ BÖLÜM — Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Madde 1 – Amaç: Bu Kanunun amacı; enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılmasıdır.
Madde 2 – Kapsam: Bu Kanun; enerjinin üretim, iletim, dağıtım ve tüketim aşamalarında, endüstriyel işletmelerde, binalarda, elektrik üretim tesislerinde, şebekelerde ve ulaşımda enerji verimliliğinin artırılmasına ilişkin usul ve esasları kapsar. Özellik/görünümü kabul edilemez derecede değişecek sanayi alanları, ibadet yerleri, kullanım süresi 2 yıldan az olan, yılın 4 ayından az kullanılan, 50 m²\’nin altındaki binalar, koruma altındaki bina/anıtlar, tarımsal binalar ve atölyeler Kanun kapsamı dışındadır.
Madde 3 – Tanımlar (yapı denetim hukuku açısından öne çıkanlar): Bina sahibi: binanın maliki, varsa intifa hakkı sahibi, ikisi de yoksa binaya malik gibi tasarruf eden. Enerji kimlik belgesi: asgari olarak binanın enerji ihtiyacı, enerji tüketim sınıflandırması, yalıtım özellikleri ve ısıtma/soğutma sistemi verimine ilişkin bilgileri içeren belge. Enerji yöneticisi: bu Kanun kapsamındaki bina ve işletmelerde enerji yönetimi faaliyetlerinden sorumlu, sertifikalı kişi.
Madde 4 – Enerji verimliliği çalışmalarının koordinasyonu için Enerji Verimliliği Koordinasyon Kurulu kurulmuştur (Enerji Bakanlığı başkanlığında ilgili bakanlık/kurum temsilcilerinden oluşur); ulusal strateji/plan hazırlama, yetki belgesi onayı, uygulama projelerini onaylama gibi görevleri vardır.
Madde 5 – Enerji verimliliği hizmetleri (danışmanlık, eğitim, etüt, uygulama) yürütmek üzere üniversite/meslek odalarına ve şirketlere Genel Müdürlük (Elektrik İşleri Etüt İdaresi) tarafından yetki belgesi verilir; şirketler taahhüt ettikleri tasarrufu kanıtlayamazsa yetki belgesi iptal edilir.
Madde 6 – Enerji verimliliği konusunda eğitim ve toplumsal bilinçlendirme faaliyetleri (okul müfredatı, TV/radyo yayın zorunluluğu, Ocak ayı ikinci haftasında “Enerji Verimliliği Haftası”) düzenlenir.
Madde 7 – Uygulamalar (en önemli madde):
(a) Toplam inşaat alanı en az 20.000 m² veya yıllık enerji tüketimi 500 TEP ve üzeri olan ticari/hizmet/kamu binalarının yönetimleri (veya yönetim yoksa bina sahipleri) enerji yöneticisi görevlendirir veya hizmet alır.
(ç) Toplam inşaat alanı yönetmelikte belirlenen mesken/ticari/hizmet binalarında uygulanmak üzere mimari tasarım, ısıtma, soğutma, ısı yalıtımı, sıcak su, elektrik tesisatı ve aydınlatma konularında binalarda enerji performansına ilişkin usul ve esaslar Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından yönetmelikle düzenlenir. Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket edilmesi halinde ilgili idare tarafından yapı kullanma izni verilmez — bu hüküm, enerji performansı uyumluluğunu iskân/yapı kullanma izninin ön şartı haline getirdiği için yapı denetim/inşaat hukuku pratiğinde doğrudan bağlayıcıdır.
(d) Bayındırlık ve İskân Bakanlığı yönetmeliğine göre hazırlanan yapı projeleri kapsamında enerji kimlik belgesi düzenlenir (bina enerji ihtiyacı, yalıtım, ısıtma/soğutma verimi, enerji tüketim sınıfı asgari bilgi olarak yer alır). Mücavir alan dışında kalan ve toplam inşaat alanı 1.000 m²\’den az olan binalar için enerji kimlik belgesi zorunlu değildir.
(c) Merkezî ısıtma sistemine sahip binalarda ısı/sıcaklık kontrol cihazları ile ısınma maliyetlerinin ısı kullanım miktarına göre paylaşımını sağlayan sistemler kullanılır; buna aykırı hazırlanan projeler ilgili mercilerce onaylanmaz.
Madde 10 – İdari yaptırımlar (öne çıkanlar): Endüstriyel işletmeler/bina sahipleri veya yönetimleri, enerji yöneticisi görevlendirme yükümlülüğüne (Md.7/a) aykırı hareket edip 30 gün içinde aykırılığı gidermezse, idari para cezası uygulanır (Kanunda öngörülen tutar 20.000 TL; 2012 itibarıyla yeniden değerleme ile 29.140 TL\’ye güncellenmiştir — sonraki yıllar için Bakanlık tebliğlerinden teyit edilmelidir). Bilgi/inceleme taleplerine uyulmaması, yanlış/eksik bilgi verilmesi de ayrı tutarlarda idari para cezasına tabidir. İdari para cezası bir önceki mali yıl enerji harcamasının %20\’sini veya bilanço gelirinin %5\’ini aşarsa, düşük olan tutar esas alınır.
Geçici Madde 6 – Kanunun yayımından önce mevcut olan veya inşaatı devam eden binalar için ısı paylaşım sistemi zorunluluğu (Md.7/c) 5 yıl süreyle, enerji kimlik belgesi zorunluluğu (Md.7/d) ise mevcut binalar veya ruhsat alınmış binalar için 10 yıl süreyle uygulanmaz — yani bu geçiş süreleri (2007+5 ve 2007+10) çoktan dolmuş olup, güncel uygulamada tüm kapsamdaki binalar için enerji kimlik belgesi ve ısı paylaşım sistemi zorunludur.
Madde 19 – Yürürlük: Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer (Md.10/a-8 istisnası hariç, o da 2 yıl sonra yürürlüğe girmiştir).
Madde 20 – Yürütme: Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Not: Kanun 5784 sayılı Kanunla (Md.7 ve Geçici Madde 6) değişikliğe uğramıştır. Kanunda “Bayındırlık ve İskân Bakanlığı” olarak anılan yetkili idare, günümüzde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı\’dır (bakanlık isim/görev devirleri zaman içinde gerçekleşmiştir); idari para cezası tutarları her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden somut bir uyuşmazlıkta ilgili yıl tebliğinden teyit edilmelidir. Madde 7(ç) ve (d)\’nin yapı kullanma izni/enerji kimlik belgesi bağlantısı, yapı denetim ve inşaat hukuku pratiğinde en sık başvurulan hükümlerdir — 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamındaki denetim sürecinden ayrı, tamamlayıcı bir yükümlülüktür.