Konya BİM 2. İdari Dava Dairesi Kararı 24.04.2019 (E.2018/690, K.2019/862)
T.C. KONYA BÖLGE İDARE MAHKEMESİ 2. İdari Dava Dairesi Kararı
Esas No: 2018/690
Karar No: 2019/862
Karar Tarihi: 24.04.2019
ÖZET: Bir petrol istasyonu inşaatında ruhsat ve onaylı vaziyet planına aykırı, çekme mesafelerini ihlal eden bir kullanım alanı oluşturulduğu gerekçesiyle yapı denetim kuruluşuna 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 42. maddesi uyarınca verilen idari para cezasının iptali istemiyle açılan bu davada, Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi, ruhsat alma veya yıkım gibi yükümlülüklerin ancak yapı sahibi tarafından yerine getirilebileceğini, yapı denetim kuruluşunun bu tür fiillerden dolayı “fenni mesul” sıfatıyla sorumlu tutulamayacağını belirterek, ilk derece mahkemesinin (gerekçesi farklı olsa da) sonucu itibarıyla isabetli olan iptal kararını onamıştır. Karara, yapı denetim kuruluşlarının 4708 sayılı Kanun uyarınca zaten “fenni mesul” statüsünde bulunduğu ve içtima kurallarının somut olayda yeniden değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle bir karşı oy yazılmıştır.
İSTEMİN ÖZETİ: Yapı denetim şirketi olan davacının Antalya İli Muratpaşa İlçesi, ………. Mahallesi 8901 ada, 1 parselde bulunan 10.10.2006 tarihli yapı ruhsatı ve eki mimari projesine onaylı vaziyet planına aykırı ve çekme mesafelerini ihlal edecek şekilde kullanım alanı oluşturulduğu gerekçesi ile 3194 sayılı Kanunun 42. maddesi gereğince 22.904,51 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Muratpaşa Belediyesi Encümeninin 23.02.2016 tarih ve 651 karar nolu kararı ile bu idari para cezasının ihbarına ilişkin ihbarnamenin ve imara aykırılıkların yasal süre içerisinde giderilmediği gerekçesi ile 3.161,42 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin 29.03.2016 tarih ve 1110 sayılı encümen kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada; ana ceza yönünden davacıya kusur atfedilemeyeceği, diğer ceza yönünden ise ruhsat almanın veya yıkımın ancak yapı sahibi tarafından yapılabileceği dikkate alındığında davacının bunlardan sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle Antalya 3. İdare Mahkemesi’nce verilen dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin 17.11.2017 gün ve E:2016/565, K:2017/1561 sayılı kararın; davalı idare vekilince, yapı denetiminin ruhsat ve eklerine aykırı yapılmasından davacının sorumlu olduğu iddialarıyla istinaf yolu ile kaldırılması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ: Dava dosyasında verilen kararın hukuka uygun olduğu, dosyada alınan bilirkişi kurul raporunda aykırılık isnadına yönelik olarak yapı denetim firmasına kusur isnad edilemeyeceği görüşünün bildirildiği, usul ve esasa uygun Mahkeme kararının onanması, davalı idarenin istinaf talebinin reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Konya Bölge İdare Mahkemesi 2. İdari Dava Dairesi’nce işin gereği görüşüldü; 3194 sayılı İmar Kanununun 28. maddesinin 2. fıkrasında, fenni mesul mimar ve mühendislerin yapının mevzuata uygun inşa edilmesini denetlemekle görevli olduğu, mevzuata aykırılık halinde bu durumu altı iş günü içinde ilgili idareye bildirmek zorunda oldukları hükme bağlanmış; 42. maddesinin 2. fıkrasında ruhsat alınmaksızın veya ruhsata aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı bildirmeyen fenni mesullere idari para cezası uygulanacağı belirtilmiştir. 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun’un 2. maddesinin 3. fıkrasının (c) bendinde yapı denetim kuruluşlarının yapının ruhsat ve eklerine uygun yapılmasını denetleme, (g) bendinde ise aykırı uygulama halinde durumu üç iş günü içinde idareye bildirme yükümlülükleri düzenlenmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden; davalı idare denetim görevlilerince, Antalya İli Muratpaşa İlçesi, ………. Mahallesi, 8901 ada, 1 sayılı parselde bulunan petrol istasyonunda yapılan denetimde, ruhsat eki mimari projesine ve onaylı vaziyet planına aykırı olarak çekme mesafelerine uygun olmayan kapalı kullanım alanı oluşturulduğunun tespit edildiği, 10.10.2006 tarihinde yapı ruhsatı verildiği, 29.11.2006 tarihinde aplikasyon onayı verildiği, 15.01.2007 tarihinde yapı kullanma izin belgesi verildiği, davacının yapı denetim şirketi olması nedeniyle 3194 sayılı Kanun’un 42. maddesi uyarınca idari para cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlıkta; bir yapı denetim şirketinin görev ve sorumlulukları ile uygulanacak idari yaptırımların 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun maddelerinde düzenlendiği, 3194 sayılı İmar Kanununda düzenlenen fenni mesullük yetki ve sorumluluğunun bulunmadığı, dolayısıyla söz konusu inşaatın ruhsat ve eklerine aykırı yapılmasından davacı yapı denetim kuruluşunun fenni mesul olarak sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davalı idarenin davacı şirkete yapı denetim kuruluşu (fenni mesul) sıfatı nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca imar para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından, ilk derece Mahkemesi kararının gerekçesinde hukuki isabet görülmediği, fakat sonucu itibariyle hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır. Nitekim Danıştay 14. Dairesi’nin 18.09.2018 tarih ve E:2015/10086, K:2018/5342 sayılı kararı da bu doğrultudadır.
Açıklanan nedenlerle, Antalya 3. İdare Mahkemesi’nce verilen 17.11.2017 tarih ve E:2016/565, K:2017/1561 sayılı karar sonucu itibari ile hukuka uygun bulunduğundan, davalı idarenin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçeyle REDDİNE, istinaf aşamasında yapılan 184,10 TL yargılama giderinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin davalı idareye iadesine, 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 6. fıkrası uyarınca kesin olmak üzere, 24.04.2019 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY: 4708 sayılı Yapı Denetim Kanununun 3. maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında, yapı denetim kuruluşları imar mevzuatı uyarınca öngörülen fennî mesuliyeti ilgili idareye karşı üstlenir” hükmüne, 9. maddesinin son fıkrasında da “Yapı denetim kuruluşu ile denetçi mimar ve mühendisleri; eylem ve işlemlerinden 3194 sayılı İmar Kanununun fenni mesul için öngörülen hükümlerine tabidirler” hükmüne yer verilmiş olup, anılan yasa hükümlerinden yapı denetim kuruluşlarının 3194 sayılı İmar Kanununun 28. maddesinde görev ve yükümlülükleri belirtilen “fenni mesul” statüsünde bulundukları ve bu mesuliyetten doğan yükümlülükleri yerine getirmedikleri takdirde haklarında yine 3194 sayılı Yasanın fenni mesul için öngördüğü para cezası ve diğer idari yaptırımların uygulanacağı anlaşılmaktadır. Her ne kadar yapı denetim kuruluşlarına 4708 sayılı Yasa uyarınca da aynı veya benzer eylemler nedeniyle idari yaptırımlar uygulanabilmesi mümkün ise de, böyle bir durumda 5326 sayılı Kabahatler Kanununun 15. maddesinde düzenlenen içtima hükümlerinin tatbiki suretiyle mükerrer ceza verilmesinin önüne geçilebileceği tabiidir. Bu nedenlerle, yapı denetim kuruluşu niteliğindeki davacı şirkete 3194 sayılı Yasanın 42. maddesi uyarınca idari para cezası kesilebilmesi mümkün olduğundan, somut olayda cezanın hukuka uygun olarak verilip verilmediğinin incelenmesi gerekmektedir. Olayda dava konusu işlemlere dayanak yapı tatil zaptına karşı başka bir şahıs tarafından açılan davanın istinaf aşamasında Dairemizce verilen 21.09.2017 tarihli kararla, aykırılıkların yapı tatil zaptında somut ve ayrıntılı olarak tespit edilmediği, zaptın usulüne uygun düzenlenmediği gerekçesiyle zaptın iptaline karar verildiği, bu karar doğrultusunda söz konusu zapta istinaden tesis edilen işbu davaya konu para cezaları ile ihbarnamelerin de dayanaksız kaldığı ve bu nedenle iptalinin gerektiği, istinaf başvurusunun da bu gerekçe ile reddi gerektiği kanaatiyle çoğunluk görüşüne katılmıyorum.