Tapulama ve Kadastro Paftalarının Yenilenmesi Hakkında Kanun
Kanun Numarası : 2859
Kabul Tarihi : 23/6/1983
Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 25/6/1983 Sayı : 18088
Madde 1 – Yenileme: Teknik nedenlerle yetersiz kalan, uygulama niteliğini kaybeden veya eksikliği görülen ve en az bir mevki veya ada biriminde zemindeki sınırları gerçeğe uygun şekilde göstermediği tespit edilen tapulama ve kadastro paftaları, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün teklifi ve ilgili bakanın onayı ile yenilenir; buna göre tapu sicilinde gerekli düzeltmeler yapılır.
Madde 2 – İlan: Yenilemeye tabi tutulacak birimlerin ilçe, köy veya mahallesi, mevkii, pafta ve ada numaraları en az bir ay önce Resmî Gazetede, bölge merkezinde ve bölgenin bağlı bulunduğu il merkezinde alışılmış vasıtalarla duyurulur; ayrıca Ankara ve İstanbul’da çıkan günlük birer gazetede ve radyo ile ilan olunur.
Madde 3 – Yetki ve uygulanacak hükümler: Yenileme işlemi, il ve ilçe belediye sınırları içinde 2613 sayılı Kadastro ve Tapu Tahriri Kanunundaki, bunun dışında kalan yerlerde 766 sayılı Tapulama Kanunundaki usul ve esaslara uyularak kadastro veya tapulama müdürlüklerince yerine getirilir.
Madde 4 – Yenilemenin esasları: Yenileme yalnız teknik çalışmaları kapsar; tapu siciline geçmiş veya geçmemiş mülkiyet ve mülkiyete ilişkin haklar inceleme konusu yapılamaz. Yenileme sırasında ilk kadastro veya tapulamanın tahdit ve tespit ettiği parsel sınırlarına itibar olunması esastır. Parselin zemindeki sınırları değişmemişse ölçümleme sonunda yeni bulunan değerler aynen kabul edilir; değişmiş veya işaretsizse ilk kadastro/tapulamanın pafta ve fenni belgelerinden yararlanılarak sınırlar tespit edilir. Parsel sınırları tespit edilemezse, yol/dere/benzeri tabii ve suni tesislerle çevrili parseller topluluğu bir bütün olarak ele alınır ve yüzölçümü farklılıkları, her parselin sicildeki yüzölçümü ile orantılı biçimde bütün parsellere dağıtılarak dengelenir; bu sırada parseller içindeki mevcut daimi yapı ve tesislerin aynı parsel içinde bırakılması ve hak sahiplerinin uyuşmazlık çıkarmadan kabullendikleri yerleşim biçimlerinin muhafazası gözetilir.
Madde 5 – İtiraz ve davalar: Yenileme tespitlerine yapılacak itirazlar ve komisyon kararlarına karşı açılacak davalar 2613 sayılı Kanun ile 766 sayılı Tapulama Kanununun ilgili hükümlerine göre sonuçlandırılır; tapulama mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde bu davalar o mahallin asliye hukuk mahkemelerince, 766 sayılı Kanun hükümleri uyarınca çözümlenir.
Madde 6 – Yönetmelik: Yenilemenin yapılış biçimi ve uygulanacak teknik yöntemler yönetmelikle düzenlenir.
Ek Madde 1-3 – (Ek: 7/1/2000-KHK-590/1 md.) 1999 depremleri sonrası özel yenileme rejimi: 17/8/1999 ve 12/11/1999 depremlerinden etkilenen İstanbul, Kocaeli, Sakarya, Yalova, Bolu, Düzce, Bursa, Eskişehir il ve ilçelerine ait tapulama/kadastro paftalarındaki memleket nirengi ağına ait yer kontrol noktalarının pafta-zemin uyumsuzluğunu gidermek amacıyla en az bir ada veya mevki bazında yenileme yapılır; bu çalışmalarda parsellerin deprem sonucu oluşan sınırları dikkate alınır ve pafta-zemin uyumsuzluğu bulunan parsellerin sınırları bilirkişi beyanları ve teknik belgeler yardımıyla belirlenir. Bu kapsamdaki çalışmalarda onay alınmaz ve askı ilanı dışındaki ilanlar yapılmaz.
Not: Bu Kanun, kadastro/tapu paftalarının teknik olarak güncellenmesini sağlar ve mülkiyet hakkının kendisine dokunmaz (Madde 4) — bu ayrım özellikle önemlidir, çünkü yenileme sonucu bir parselin ölçülen alanı değişse dahi bu, mülkiyet hakkının veya sınırlarının tartışma konusu yapılacağı anlamına gelmez; itirazlar teknik tespite ilişkindir. Yapı denetim/inşaat hukuku pratiğinde, özellikle eski/hatalı kadastro paftalarına dayalı parsel sınırı uyuşmazlıklarında veya deprem sonrası zemin değişikliklerinde (Ek Madde 1-3, 1999 depremleri) gündeme gelir.