Toplu Konut Kanunu
Kanun Numarası : 2985
Kabul Tarihi : 2/3/1984
Yayımlandığı Resmî Gazete : Tarih : 17/3/1984 Sayı : 18344
Yayımlandığı Düstur : Tertip : 5 Cilt : 23 Sayfa : 53
Madde 1 – Amaç ve kapsam: Konut ihtiyacının karşılanması, konut inşaatını yapanların tabi olacağı usul ve esasların düzenlenmesi, memleket şart ve malzemelerine uygun endüstriyel inşaat tekniklerinin geliştirilmesi ve Devletin yapacağı desteklemeler bu Kanun hükümlerine tabidir.
Madde 2 – (Değişik: 20/6/2001-4684/7 md.) Toplu Konut İdaresinin gelirleri, harcamaları ve denetimi: İdarenin gelirleri; satış/kira gelirlerinden, kredi geri ödemelerinden, Hazine arsaları üzerindeki katılım paylarından (arsa maliyetinin %25’ine kadar), yurt dışı kredilerden, faiz gelirlerinden, bütçe tahsislerinden, ilgili kurumlardan alınan idare hizmet payından ve bağış/yardımlardan oluşur. Kaynaklar; ferdi/toplu konut kredisi, gecekondu dönüşümü, tarihi doku korunması projeleri, toplu konut alanlarına arsa temini, altyapı/sosyal tesis yatırımları, esnaf/küçük sanayi desteği ve afet bölgelerinde konut teşviki için kullanılır. Kullanım usul ve esasları Bakanlar Kurulu yönetmeliğiyle belirlenir; gelir-giderler Yüksek Denetleme Kurulu denetimine tabidir.
Madde 3 – (Mülga: 20/6/2001-4684/7 md.)
Madde 4 – (Değişik: 5/5/2004-5162/2 md.; Değişik birinci fıkra: 24/7/2008-5793/7 md.) İskân sahalarının tespiti, kamulaştırma ve kadastro: Başkanlık, gecekondu dönüşüm projesi uygulayacağı alanlarda, mülkiyeti kendisine ait arsa/arazilerde veya valiliklerce toplu konut iskân sahası olarak belirlenen alanlarda çevre ve imar bütünlüğünü bozmayacak şekilde her tür ve ölçekteki planları yapmaya, yaptırmaya ve tadil etmeye yetkilidir. Bu planlar; büyükşehir belediye meclisi, ilgili belediye meclisleri veya valilik tarafından üç ay içinde onaylanır; onaylanmazsa Başkanlık re’sen onaylar ve 3194 sayılı İmar Kanunu’na göre yapılacak tüm işlemleri (askı, ilan, itiraz dahil) re’sen yürürlüğe koyar. Başkanlık, görevleri çerçevesinde gerçek/tüzel kişilere ait arazi, arsa ve üzerlerindeki yapıları kamulaştırmaya yetkilidir; bu kamulaştırmalar 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.3/2 anlamında iskân projesi amaçlı kamulaştırma sayılır.
Madde 5 – Projelerin teşviki: Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı Kurulunun tespit edeceği esaslar çerçevesinde teşvik edilen projeler, teşvikle ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.
Madde 6 – Uygulanmayacak kanunlar: Bu Kanuna göre yapılacak işlemlerde 70 sayılı KHK m.38-50, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu, 832 sayılı Sayıştay Kanunu ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri uygulanmaz. (Ek fıkra: 24/7/2008-5793/8 md.) Başkanlıkça yapılan taşınmaz satış sözleşmeleri ile satış vaadi sözleşmelerinde resmi şekil şartı aranmaz.
Madde 7-8 – (Mülga: 20/6/2001-4684/7 md.)
Ek Madde 1 – (Ek: 9/4/1990-KHK 412/1 md.) Başbakanlığa bağlı, kamu tüzel kişiliğine sahip Toplu Konut İdaresi Başkanlığı kurulmuştur. Başkanlığın görevleri arasında: devlet garantili/garantisiz tahvil ve menkul kıymet çıkarmak; Hazine Müsteşarlığı uygun görüşüyle yurt dışı kredi almak; konut finansmanında bankaların iştirakini sağlamak; konut sektörü şirketlerine ortak olmak; araştırma/proje/taahhüt işlerini sözleşmeyle yaptırmak; ferdi/toplu konut kredisi vermek, köy mimarisi geliştirme, gecekondu alanları dönüşümü, tarihi doku/yöresel mimari koruma-yenileme projelerine kredi ve faiz sübvansiyonu sağlamak; yurt içi/dışında proje geliştirmek, konut/altyapı/sosyal donatı uygulamaları yapmak/yaptırmak; kâr amaçlı projelerle kaynak sağlamak; doğal afet bölgelerinde konut/sosyal donatı inşa etmek; (Ek: 24/7/2008-5793/9 md.) Bakanlıkların talebi üzerine proje ve uygulamalar yapmak/yaptırmak; kanun ve mevzuatla verilen diğer görevleri yerine getirmek yer alır.
Ek Madde 2 – (Ek: 10/5/1990-3645/1 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/84 md.) Harp/vazife malulü olmaları nedeniyle 5434, 5510 veya 2330 sayılı Kanunlara göre aylık bağlananlara, bir konutla sınırlı olmak kaydıyla Toplu Konut İdaresince faizsiz kredi verilir. Aynı kapsamda hayatını kaybedenlerin dul/yetimlerine de (öncelik sırası: dul eşi, çocukları, ana-babası) bir konutla sınırlı faizsiz kredi sağlanır. Kredinin tavan tutarı Yüksek Planlama Kurulunca, başvuru/ödeme usul ve esasları ilgili bakanlıkların görüşü alınarak Toplu Konut İdaresi yönetmeliğiyle belirlenir.
Ek Madde 3 – (Ek: 9/4/1990-KHK 412/1 md.) İdare personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabidir; Başkan müşterek kararnameyle, diğer üst personel bağlı Bakan tarafından atanır. Özel bilgi/ihtisas gerektiren konularda 657 sayılı Kanunun sözleşmeli personel hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli personel çalıştırılabilir; bunlar sosyal güvenlik açısından T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilir. Çalıştırılacakların adedi ve mali hakları Bakanlar Kurulu esaslarına göre tespit edilir; kamu personeli maaşsız izinli olarak bu İdarede görevlendirilebilir, memuriyet hakları saklı kalır.
Ek Madde 4 – (Ek: 9/4/1990-KHK 412/1 md.; Mülga: 20/6/2001-4684/7 md.)
Ek Madde 5 – (Ek: 9/4/1990-KHK 412/1 md.) Bu Kanunla yapılması öngörülen işlerde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu ve 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümleri uygulanmaz.
Ek Madde 6 – (Ek: 29/5/2003-4864/8 md.) Başkanlıkça uygulama yapılacak yerlerde ihtiyaç halinde gerekli birimler kurulabilir; uygulama tamamlanınca kaldırılır ve personel kurumlarına iade edilir.
Ek Madde 7 – (Ek: 5/5/2004-5162/4 md.) Gecekondu dönüşüm projeleri: Başkanlık, gecekondu bölgelerinin tasfiyesi veya iyileştirilerek yeniden kazanımı için gecekondu dönüşüm projeleri geliştirebilir, inşaat uygulaması ve finansman düzenlemesi yapabilir; gayrimenkul değerlerini tespit ederek hak sahipleriyle anlaşma yapabilir. Yapım maliyetleri, ekonomik durum ve gecekondu bölgesi kişilerinin gelir durumu göz önünde bulundurularak maliyetin altında tespit edilebilir. (Ek fıkra: 24/7/2008-5793/10 md.) Bu hükümler kıyasen depremle ilgili dönüşüm projelerine de uygulanabilir.
Ek Madde 8 – (Ek: 5/5/2004-5162/4 md.) Başkanlık lehine sonuçlanan dava/icra takiplerinden tahsil olunan vekâlet ücretlerinin hukuk müşavirlerine/avukatlara dağıtımında 1389 sayılı Kanun hükümleri kıyasen uygulanır.
Ek Madde 9 – (Ek: 8/12/2004-5273/9 md.) Yapı ruhsatı özel usulü: Başkanlıkça yapılacak/yaptırılacak yapılara, imar planına uygun olmak ve mimarî/statik/tesisat her türlü fenni mesuliyetin Başkanlıkça üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla, başkaca belge istenmeksizin müracaattan itibaren 15 gün içinde avan projeye göre yapı ruhsatı verilir. (Ek fıkra: 27/4/2006-5492/2 md.) Bu yapılarla ilgili bina inşaat harcı ve harçlar kanunda belirtilen en az tutarlar üzerinden alınır, başkaca ücret alınamaz; belediyeler, Başkanlıkça geçici kabul yapılmış olması kaydıyla başkaca belge aranmaksızın 15 gün içinde yapı kullanma izin belgesi vermek zorundadır.
Ek Madde 10 – (Ek: 21/2/2007-5582/27 md.) Konut satışından kaynaklanan ipotekli/ipoteksiz alacaklar ipotek finansmanı kuruluşlarına devredilebilir.
Ek Madde 11 – (Ek: 22/3/2007-5610/1 md.) Toplu Konut Fonu tasfiye edilmeden önce fondan gelir payı alan kurumlar, ilgili KHK/Kanun hükümlerine dayanarak İdare gelirlerinden pay talep edemez.
Ek Madde 12 – (Ek: 4/6/2008-5766/15 md.) Başkanlık, Damga Vergisi Kanunu ve Harçlar Kanunu uygulamasında özel bütçeli idareler kapsamında değerlendirilir.
Ek Madde 13 – (Ek: 24/7/2008-5793/11 md.) Ekli listedeki kadrolar ihdas edilerek 190 sayılı KHK’nin ilgili cetveline eklenmiştir.
Ek Madde 14 – (Ek: 25/2/2010-5953/3 md.) Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası A.Ş.’den Başkanlığa devredilen varlıklar/yükümlülükler nedeniyle Başkanlıktan hiçbir hak/alacak talep edilemez.
Ek Madde 15 – (Ek: 25/2/2010-5953/3 md.) Ekli listedeki kadrolar ihdas edilerek ilgili cetvele eklenmiştir.
Ek Madde 16 – (Ek: 23/7/2010-6009/61 md.) Kentsel dönüşüm önceliği: Başkanlığa devri talep edilen taşınmazların kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde kalması halinde, Başkanlığın devir talebi önceliklidir; bu yerlerde Başkanlık kanunlardan kaynaklanan tüm yetkilerini münhasıran kullanır.
Geçici Madde 1 – 2487 sayılı eski Toplu Konut Kanununa göre kredilendirilmiş/hak kazanmış projelere ilişkin geçiş hükmü.
Geçici Madde 2 – (Ek: 10/5/1990-3645/2 md.) Ek 1. madde kapsamında Kanun yürürlüğe girmeden önce şehit olan/hayatını kaybedenlerin hak sahibi yakınlarına faizsiz konut kredisi verilir.
Geçici Madde 3 – (Ek: 27/6/2002-4767/1 md.; Değişik: 29/5/2003-4864/9 md.) 3/2/2002 Afyon depremi afetzedelerine yönelik kooperatif kredilendirme ve arsa temini düzenlemesi.
Geçici Madde 4 – (Ek: 29/5/2003-4864/10 md.; Değişik: 25/2/2010-5953/4 md.) Emlak Bankası’ndan devralınan varlık/yükümlülüklere ilişkin devam eden dava ve icra takiplerinin sonuçlandırılmasına dair hüküm.
Geçici Madde 5-6 – (Ek: 21/4/2005-5335/12 md.) Sözleşmeli personelin sosyal güvenlik geçiş hükümleri.
Geçici Madde 7 – (Ek: 22/3/2007-5610/2 md.) Tasfiye edilen Toplu Konut Fonundan gelir payı talebiyle açılan davalara ek 11. madde hükmünün uygulanması.
Geçici Madde 8 – (Ek: 24/7/2008-5793/12 md.) Başkanlığın afetzede konut alacakları ile Hazine taşınmaz devri borçlarının mahsup usulü.
Madde 9 – Yürürlük: Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 10 – Yürütme: Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Not: Kanun 1984’ten bu yana çok sayıda düzenlemeyle (3189, 3291, 3397, 3571, KHK/412, 3645, 3827, 4684, 4767, 4864, 4966, 5162, 5273, 5281, 5335, 5492, 5582, 5610, 5766, 5793, 5953, 6009, KHK/648, KHK/661, 6306, 6353, 6495 sayılı) değiştirilmiştir; Toplu Konut Fonu 2001’de (4684 sayılı Kanunla) kaldırılmış, İdare bütçe kaynaklı çalışmaya geçmiştir. Yapı denetim hukuku açısından en isabetli hükümler Madde 4 (iskân sahası tespiti, imar planı ve kamulaştırma yetkisi), Ek Madde 7 (gecekondu/deprem dönüşüm projeleri) ve Ek Madde 9’dur (TOKİ yapılarına özel 15 günlük hızlandırılmış ruhsat/iskan usulü — genel imar mevzuatındaki standart sürelerden istisna teşkil eder).