Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesine Göre Müteahhit Tarafından Ödenmesi Kararlaştırılan Yapı Denetim Hizmet Bedelinin Ödenmemesi Durumunda Arsa Sahibi Tarafından Ne Yapılabilir?
Yapı denetim hizmet sözleşmesinin taraflarından biri yapı denetim kuruluşu iken diğer tarafı 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkındaki Kanun gereğince muhakkak arsa sahibi olmalıdır. Yapı müteahhidi yapı denetim hizmet sözleşmesine arsa sahibinden alacağı vekaletname ile dahi taraf olamaz.
Yapı denetimi hakkındaki kanun gereğince yapı denetim hizmet bedelini ödeme borcu arsa sahibine yüklenmiştir. Buna karşın arsa sahipleri, binanın imali hususunda anlaşmış oldukları müteahhit ile aralarında imzaladıkları kat karşılığı inşaat sözleşmesinde; yapı denetim hizmet bedelinin müteahhit tarafından ödeneceği kararlaştırabilmektedirler. Yapılan bu anlaşma ve imzalanan sözleşme yapı denetim kuruluşunun, yapı denetim hizmet bedelini tahsil için arsa sahibi aleyhine icra takip ve işlemlerini yerine getirmesini engellememekte ve arsa sahipleri bir anda sorumlu olmadıklarını düşündükleri yapı denetim ücretine ilişkin icra takipleri ile karşı karşıya kalmaktadırlar. Arsa sahipleri karşı karşıya kaldıkları bu icra takipleri neticesinde kanun gereği yapı denetim hizmet bedeli borcunu ödeme zaruretine düşmektedir.
Arsa sahipleri yaşadıkları bu olumsuz durum karşısında ümitsizliğe düşmemeli ve kanun yollarına başvurarak haklarını almalıdır. Zira kanunumuz böylesi bir durumda arsa sahibine, ödemek zorunda kaldığı yapı denetim hizmet borcunu müteahhitten geri alabilmesi imkanını tanımıştır. Arsa sahibi müteahhit aleyhine nama ifa davası açmak suretiyle ödediği yapı denetim hizmet bedelini müteahhitten geri alabilmektedir.
Bunun için arsa sahipleri şu hususlara dikkat etmelidir.
- Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde yapı müteahhidinin hissesine düşen daireleri inşaatın bitirme oranına göre kademeli olarak devri hususunda anlaşmalıdır.
- Yapı kullanım izin belgesi bilinen ifadesi ile binanın iskânının alımı sonrasına “binada iyi konumda bulunan” en az bir dairenin bırakılmış olması gerekmektedir.
- Arsa sahipleri sözleşme gereğince özellikle iskan alımı sonrasına bırakılmış olan bağımsız bölümü, binanın iskanı alınmadığı müddetçe her ne sebeple olursa olsun yapı müteahhidine veya yapı müteahhidinin göstereceği kişiye devrini gerçekleştirmemiş olmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Yapı denetim hizmet sözleşmesinin zorunlu tarafı kimdir?
4708 sayılı Kanun gereğince yapı denetim hizmet sözleşmesinin tarafı mutlaka arsa sahibi olmalıdır; müteahhit, arsa sahibinden alacağı vekaletnameyle dahi bu sözleşmeye taraf olamaz.
Kat karşılığı sözleşmede bedel müteahhide yüklense bile arsa sahibi icra takibinden kurtulur mu?
Hayır. Taraflar arasındaki bu anlaşma, yapı denetim kuruluşunun bedeli tahsil için arsa sahibi aleyhine icra takibi başlatmasını engellemez; kanun gereği ödeme borcu arsa sahibine ait olduğundan, arsa sahibi bu icra takipleriyle karşı karşıya kalabilir.
Arsa sahibi ödediği bedeli geri alabilir mi?
Evet. Kanun, arsa sahibine ödemek zorunda kaldığı yapı denetim hizmet bedelini daha sonra müteahhitten geri alabilme imkanı tanır; arsa sahibi müteahhit aleyhine ayrı bir dava açarak bu alacağını talep edebilir.